Şeb-i Arus ne demek?
Şeb-i Arus, “düğün gecesi” anlamıyla Mevlânâ’nın vefatını ilâhî sevgiliye kavuşma olarak yorumlayan adlandırmadır. Sözcüğün anlattığı düğün, gündelik bir evlilik töreninden çok tasavvuftaki vuslat düşüncesiyle ilişkilidir. Bu nedenle bir etkinlik adı olmasının yanında bir hatırlama biçimini de ifade eder.
TDV İslâm Ansiklopedisi’nin Şeb-i Arûs maddesi, bu anlamı ve anma geleneğini birlikte tanımlar. Buradaki açıklama editoryal bir özettir; Mevlânâ’dan kelimesi kelimesine aktarılmış bir söz değildir.
Neden 17 Aralık?
Mevlânâ 17 Aralık 1273’te Konya’da vefat etti. Ölüm yıl dönümünün vuslat düşüncesiyle anılması, Şeb-i Arus geleneğinin merkezini oluşturur. Mevlânâ biyografisi, vefatını ve bunun sonraki anmalardaki yerini tarihî bağlamıyla ele alır.
Cenaze ve son günlerle ilgili eski anlatıları okurken metnin türünü de dikkate almak gerekir. Bir menkıbenin kültürel değeri, bütün ayrıntılarının bağımsız biçimde doğrulanmış olduğu anlamına gelmez. Kaynağı ve metindeki yeri gösterilemeyen bir ifadeyi kesin bir vasiyet cümlesi olarak sunmamak daha açıktır.
Semâ ile ilişkisi
Semâ, Mevlevî geleneğinde mûsiki, hareket, eğitim ve âdâbın birlikte anlam kazandığı bir törendir. Şeb-i Arus programlarında semâ yer alabilir; fakat semâ geleneği yalnızca aralık ayındaki bir etkinlikle sınırlı değildir. Bir fotoğraftaki semâ sahnesi de kendiliğinden belirli bir yılın anma törenini belgelemez.
Törenin tarihî ve kültürel çerçevesi için Mevlevilik sayfasını ve semâ kültürü dosyasını birlikte okuyabilirsiniz.
2026 programı: doğrulanmış temel bilgiler
Kültür ve Turizm Bakanlığının 753. yıl duyurusu, anma törenlerini 7–17 Aralık 2026 tarihleri ve Konya Mevlâna Kültür Merkezi Semâ Salonu için bildiriyor. Resmî duyuru, semâ biletleri için Biletinial’a yönlendiriyor. Seans ve bilet bilgileri için aşağıdaki resmî duyuruyu esas alın.
2026 resmî program ve bilet duyurusunu aç →
Bu bilgiler 16 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. 2026 programı sonraki yıllar için geçerli bir takvim değildir. Program değişiklikleri ve erişilebilirlik koşulları için yolculuktan önce organizatörün güncel bilgisini kontrol edin.
Ziyareti planlarken
- Müze ziyareti ile semâ seansının giriş koşullarını ayrı ayrı kontrol edin.
- Salona giriş saatini, ulaşımı ve çıkış sonrası dönüşünüzü önceden planlayın.
- Fotoğraf ve video konusunda mekânın kurallarına uyun; törenin sükûnetine saygı gösterin.
- Hareket, işitme veya başka bir erişim ihtiyacınız varsa uygunluğu doğrudan düzenleyiciye sorun.
Ziyaretin ardından okumak
Bir anmayı anlamlandırmak yalnızca bir geceyle sınırlı kalmak zorunda değildir. Mesnevî’den kısa bir bölüm seçip önce ve sonraki beyitlerle okumak, törenin çağrıştırdığı kavramları metin içinde yeniden düşünmeye yardımcı olabilir. Mesnevî okuma rehberi bunun için bir başlangıç sunar.